Oszroniona gałąź, imiesłów – participle

Imiesłów jest szczególną formą czasownika, która określa nie to, co robimy, ale to, w jakim stanie dana rzecz lub osoba się znajduje. Bardzo często – choć oba opisują inne walory – imiesłów mylony jest z przymiotnikiem (adjective).

Jak rozpoznać participle?

W odróżnienia od przymiotnika, który opisuje cechę danej rzeczy lub osoby (np. czerwony, wysoki, późny) imiesłów opisuje w jakim stanie  opisywany rzeczownik się znajduje (np. zaczerwieniony, podwyższony, opóźniający). Można powiedzieć, że przymiotnik (adjective) to „długa droga”, a participle to „jestem wyczerpany” po jej przebyciu. Nieco prościej jest ując różnicę w przykładach:

• Jestem zmęczony – I am tired (mój stan po ciężkiej pracy)
• Jestem ostrożny – I am careful (moja cecha nabyta)
• Szklanka jest zimna – the glass is cold (jak dotknę, poczuję zimno)
• Szklanka jest zamarznięta – the glass is frozen (jak dotknę poczuję zimno, ale samo zamarznięcie jest stanem szklanki)
• Wujek jest szczęśliwy – my uncle is happy (mimo, iż uczucie zazwyczaj szybko mija, „szczęśliwy” jest cechą)
• Wyjek jest wymagający – my uncle is demanding (jest to mój opis stanu w jakim się czuję, gdy mam do czynienia z wujkiem)

Najprostszym sposobem na rozpoznanie imiesłowu nadal pozostaje twierdząca odpowiedź na pytanie „czy słowo powstało z czasownika?” np.

• zmęczony (tired) – zmęczyć (tire) – tak = participle
• ostrożny (careful) – ostrożnić – nie = adjective
• zimna (cold) – zimnić – nie = adjective
  (tak = zziębnięta (freezing) – ziębić (freeze))
• zamarznięta (frozen) – zamarzać (freeze) – tak = participle
• szczęśliwy (happy) – szczęśliwić – nie = adjective
  (tak = uszczęśliwiony (made happy) – uszczęśliwić (make happy))
• wymagajacy (demanding) – wymagać (demand) – tak = participle

W języku polskim istnieją, w zależności od sposobu liczenia, 4-6 gatunków imiesłów, na szczęście w języku angielskim są tylko dwa Present Participle oraz Past Participle.

Present Participle, czyli czasownik +ing

Imiesłów przymiotnikowy teraźniejszy czynny

Najprostszą formą participle po angielsku jest Present Participle tworzony poprzez dodanie końcówki ing do podstawowej formy czasownika np. (to) be = being, (to) have = having, (to) bring = bringing. Imiesłów ten występuje m.in. w konstrukcjach Continuous:

• Past Continuous = he was going
• Present Continuous = he is going
• Future Continuous = he will be going
• Future Continuous in the Past = he would be going
• Past Perfect Continuous = he had been going
• Present Perfect Continuous = he has been going
• Future Perfect Continuous = he will have been going
• Future Perfect Continuous in the Past = he would have been going

Ciekawostką tej formy imiesłowu jest opuszczanie litery e na końcu wszystkich czasowników (poza be) przed dodaniem końcówki ing, czyli haveing = having, takeing = taking itd.

Past Participle, czyli 3. forma czasownika

Imiesłów przymiotnikowy przeszły bierny

Trudniejszym imiesłowem jest Past Participle, który zajmuje trzecią kolumnę w formach czasowników nieregularnych lub, dla czasowników regularnych, jest tworzony poprzez dodanie końcówki ed np. (to) walk = walked, (to) clone (klonować) = cloned. Podobnie jak w Present Participle opuszczamy e w końcówce czasowników regularnych przed dodaniem ed, czyli cloneed = cloned, agree (zgadzać się) – agreeed = agreed. Imiesłów przymiotnikowy przeszły bierny występuje zazwyczaj w konstrukcjach Perfect:

• Past Perfect – he had gone
• Present Perfect – he has gone 
• Future Perfect – he will have gone
• Future Perfect in the Past – he would have gone 
• Past Perfect Continuous – he had been going
• Present Perfect Continuous – he has been going
• Future Perfect Continuous – he will have been going
• Future Perfect Continuous in the Past - he would have been going

Konstrukcje pomocnicze

Czasem w języku angielskim nie ma bezpośrednich odpowiedników imiesłowów polskich, wtedy posługujemy się czasownikami make lub be i konstrukcją make + adjective lub be + adjective np. make happy (uszczęśliwić), be happy (być szczęśliwym) a potrzebny participle uzyskujemy poprzez obróbkę czasowników make i be:

• Present Participle – making happy (uszczęśliwiający)
• Present Participle – being happy (będący szczęsliwy)
• Past Participle – made happy (uszczęśliwiony)
• Past Participle – been happy (szczęsliwy)

Czy participle to jeszcze czasownik

Nie. Nazwanie imiesłów czasownikiem można porównać do stwierdzeń:

• wygładzona rzeźba jest kamieniem
• wzburzona rzeka jest wodą
• zaczarowana żaba jest księciem

Imiesłów jest formą czasownika, czyli postacią w którą czasownik został zmieniony, podobnie jak rzeźba jest formą materiału zwanego kamieniem, rzeka jest formą materiału zwanego wodą, a w formie żaby kryje się materiał na księcia.

Imiesłów nie jest czasownikiem, lecz imiesłowem, czyli stanem w jakim dana rzecz się znajduję np. wygładzona (czynność: wygładzić), wzburzona (czynność: wzburzyć), zaczarowana (czynność: zaczarować).

Konsekwencje

To, że imiesłów nie jest czasownikiem ma swoje następstwa: w zdaniu musi być minimalnie jeden czasownik, a skoro imiesłów nie jest czasownikiem trzeba zdanie sztucznie wzbogacić. Nie mówimy ja śpiący, on schowane ciastka lecz „ja jestem śpiący” i „on ma schowane ciastka”, podobnie w języku angielskim I tired, he hidden cookies powinny brzmieć I am tired i he has hidden cokies.

Podsumowanie

Imiesłów, mimo, iż pochodzi od czasownika nie wyraża czynności, lecz stan rzeczy lub osoby i, w konsekwencji zmusza nas do zaopatrzenia wybranego zdania w czasownik pomocniczy (w języku angielskim albo be albo have). Najprostszym sposobem odróżnienia participle od adjective jest zadanie pytania „czy słowo pochodzi od czasownika?”, jeśli „tak”, to mamy imiesłów, jeśli „nie” zwykły przymiotnik.

Wracając do tytułu wpisu spytam: czy „oszroniony” to przymiotnik, czy imiesłów?

               

Podobne wpisy:

• Jak zapamiętać konstrukcje czasów angielskich Każdy z łatwością może wyobrazić sobie lub wspomnieć sytuację w...
• Wprowadzenie do czasów simple, continuous, perfect, perfect continuous Można starać się zrozumieć czasy poprzez podział na przeszłe...
• Present Perfect Konstrukcja Present Perfect jest jedną z tych, której stosowanie może...
• Jak tworzyć czasy w języku angielskim (część #1) Szczerze mówiąc nie wiem dlaczego tak wiele osób ma...
• Trzecia forma rodzenia – born,borne Dla spotęgowania wrażeń czasownik bear ma dwie formy Past Participle...